გაქვთ თუ არა „მშრალი თვალის“ სინდრომი?

„მშრალი თვალის“ სინდრომი მხოლოდ თვალის ზედაპირის სიმშრალე არ არის –
ის შეიძლება სხვადასხვაგვარად გამოვლინდეს და მნიშვნელოვნად გააუარესოს ცხოვრების ხარისხი.

• წვა
• ჭრის შეგრძნება
• თვალში უცხო სხეულის შეგრძნება
• თვალების სიწითლე და ცრემლდენა
• მხედველობის გაუარესება
• მომატებული სინათლის შიში (ფოტოფობია)
• თვალების დაღლილობა
• ღამის მხედველობის გაუარესება
• მხედველობითი დისკომფორტი

„მშრალი თვალის“ სინდრომის გამომწვევი ფაქტორები ისეთივე მრავალფეროვანია, როგორც ამ დაავადების სიმპტომები. ეს მოიცავს ყოველდღიური და სამუშაო საქმიანობის სხვადასხვა სახეობას, მაგალითად მონიტორების ხანგრძლივ გამოყენებას (კომპიუტერი ან სმარტფონი), ტელევიზორის მრავალსაათიან ყურებას, ხანგრძლივ კითხვას, ავტომობილის მართვას, ასევე კონდიციონერით ან გათბობით აღჭურვილ გარემოში დიდხანს ყოფნას.

გარემო პირობებიც მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ამ დაავადების წარმოშობასა და განვითარებაზე, მაგალითად ორთქლი, თამბაქოს კვამლი, მკვეთრი მზის შუქი და ორპირი ქარი. „მშრალი თვალის“ სინდრომი შესაძლოა განვითარდეს გარკვეული მედიკამენტების მიღების შედეგად გართულების სახით, მაგალითად ანტიჰისტამინური პრეპარატებისა და არტერიული წნევის ნორმალიზებისათვის გამოყენებული საშუალებების ფონზე.

ზოგიერთი ადამიანი უფრო მეტად არის მიდრეკილი „მშრალი თვალის“ სინდრომის განვითარებისკენ.

ამის გამოსწორება შესაძლებელია!

ცრემლოვანი ფენის სტრუქტურის დარღვევა შეიძლება გახდეს „მშრალი თვალის“ სინდრომის განვითარების მიზეზი:

• მშრალი თვალის“ სინდრომის მქონე 10 პაციენტიდან 9-ს აქვს ზედმეტად თხელი ან არასრულფასოვანი გარე ლიპიდური შრე. ლიპიდების ნაკლებობის გამო ასეთ პაციენტებში ცრემლის აორთქლება მომატებულია. შესაბამისად, ცრემლის მოცულობა მცირდება და თვალი დაუცველი რჩება, რაც შეიძლება რქოვანას უჯრედების დაზიანებას გამოიწვიოს.
• სხვა პაციენტებში აღინიშნება ცრემლის გამომუშავების შემცირება, რის შედეგადაც ცრემლოვანი ფენის შუა, წყლიანი შრე ზედმეტად თხელია.

• პრეპარატის ხანგრძლივი შენარჩუნება თვალზე: რაც უფრო დიდხანს რჩება ცრემლი თვალზე, მით უკეთესია თვალის ზედაპირის შეზეთვა. წყლის ბაზაზე დამზადებული წვეთები თვალიდან სწრაფად ირეცხება ხამხამის დროს. სხვა ვარიანტია მაღალი სიბლანტის მქონე თვალის წვეთები, თუმცა მათი გამოყენება მხედველობის სიმკვეთრეს არღვევს. იდეალური საშუალებაა ხელოვნური ცრემლი, რომელიც შეიცავს გადაჯაჭვულ (cross-linked) ჰიალურონის მჟავას – მისი თვისებების წყალობით უზრუნველყოფილია პრეპარატის ხანგრძლივი შენარჩუნება თვალზე და მხედველობის კარგი სიმკვეთრე.
• კონსერვანტების გარეშე: თვალების სიმშრალით დაავადებულ პაციენტებში თვალის ზედაპირი დაზიანებულია. გამაღიზიანებელი ეფექტის არარსებობის გამო კონსერვანტების გარეშე ხელოვნური ცრემლის წვეთები საუკეთესო არჩევანია უფრო კომფორტული გამოყენებისთვის.
• ლიპიდური შრის დაზიანების შემთხვევაში სამკურნალო საშუალება უნდა შეიცავდეს როგორც წყლის შემავსებელ კომპონენტს, ასევე ლიპიდებს: წყალი ავსებს ცრემლის მოცულობას, ხოლო ლიპიდები ხელს უშლის ცრემლის აორთქლებას. თუ „მშრალი თვალის“ სინდრომი გამოწვეულია ლიპიდების დეფიციტით, მხოლოდ წყლის ხსნარის გამოყენება მხოლოდ მოკლევადიან შვებას უზრუნველყოფს.

• ბუნებრივი ცრემლის კომპენსაცია ხელოვნური ცრემლის თვალის წვეთების დახმარებით ხელს უწყობს „მშრალი თვალის“ სინდრომის სიმპტომების შემცირებას, თუმცა არ მკურნალობს ანთებას და რქოვანას დაზიანების პროცესი გრძელდება.
• ანთებითი პროცესი აძლიერებს ცრემლოვანი ფენის არასტაბილურობას და იწვევს რქოვანას შემდგომ დაზიანებასა და ანთების პროგრესირებას. ამ მანკიერი წრის გასაწყვეტად აუცილებელია ხელოვნური ცრემლის გამოყენების კომბინაცია ანთების საწინააღმდეგო მკურნალობასთან.
• ანთების შემცირებას დრო სჭირდება, რადგან გააქტიურებული იმუნური უჯრედები ორგანიზმში დაახლოებით სამი თვის განმავლობაში ცირკულირებენ. შესაბამისად, „მშრალი თვალის“ სინდრომის მკურნალობისას საჭიროა მოთმინება.
• მშრალი თვალის“ სინდრომის სამკურნალოდ გამოიყენება ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატების ფართო სპექტრი. ზოგიერთი მათგანი ხასიათდება სწრაფი მოქმედებით და ეფექტურად ამცირებს ანთებას.
• სამწუხაროდ, ასეთ პრეპარატებს ხშირად ახასიათებთ სერიოზული გვერდითი მოვლენები, რაც ზღუდავს მათ გამოყენებას მხოლოდ მოკლევადიანი თერაპიით. სხვა პრეპარატები გამოირჩევა უფრო მაღალი უსაფრთხოებითა და კარგით ტოლერანტობით და შეიძლება გამოყენებულ იქნას მძიმე „მშრალი თვალის“ სინდრომის ხანგრძლივი მკურნალობისთვის.

• ეცადეთ არ გადააძაბოთ თვალები. არ არის რეკომენდებული ტელევიზორის ხანგრძლივად ყურება, კომპიუტერული თამაშების თამაში ან დიდი ხნის განმავლობაში კითხვა.
• მოერიდეთ კონდიციონერების ხშირ გამოყენებას, მაგალითად ავტომობილში – სჯობს ოდნავ გააღოთ ფანჯარა.
• არ შეხედოთ პირდაპირ ჰაერის ნაკადს (მაგალითად, ქარის დროს ან ავტომობილის მოძრაობისას).
• არ მოწიოთ და მოერიდეთ ალკოჰოლისა და კოფეინის მიღებას. ეს სამი ფაქტორი იწვევს ორგანიზმის გაუწყლოვნებას და ხელს უწყობს თვალის ზედაპირის სიმშრალეს.
• მოერიდეთ სტრესს. სტრესი მოქმედებს მრავალ ფაქტორზე, რომლებიც იწვევს თვალის ზედაპირის სიმშრალეს, მათ შორის ხამხამის სიხშირეზე. ხშირი ხამხამი ამცირებს ცრემლის აორთქლების სიჩქარეს. სტრესმა ასევე შეიძლება გამოიწვიოს ძილის ხარისხის გაუარესება, ხოლო კარგი ღამის ძილი ხელს უწყობს ცრემლოვანი ფენის აღდგენას და ამშვიდებს თვალის ზედაპირს.